Waa maqaal si xidhiidh ah ugu soo baxa wargayska Jamhuuriya oo ku saabsan xaquuqda ula sinaanta iyo ka qaybgalka horumarka iyo siyaasadda dalka ee beelaha la hayb sooco. Waxa soo diyaariyey Ururka Codka Haweenka beelaha la hayb sooco ee VOSOMWO, waxaana maalgelinta ka taageeray NED.

Ururka Codka haweenka Dadka Laga Tirada Badan Yahay - Voice of Somaliland Minority Women (VOSOMWO) waa urur waddani ah oo ay aasaaseen haween u kacay si ay ugu adeegaan hurumarinta iyo xuquuqda dadka laga tirada badan yahay. Waxa uu higsanayaa In dadka la hayb soocaa gaadhaan maalin sharaftooda la dhaawacay ay buuxiso qadarin iyo sinnaan dhinac walba ah ay ula sinnaadaan bulsho-waynta Somaliland ee ka mid ka yihiin oo ay ula wadaagaan dimoqraadiyadda horumarka iyo xuquuqda guud ahaaneed si loo wada siman yahay, iyadoo laga duulayo diinteenna wanaagsan ee islaamka ah siday ina farayso ee xuquuuqda iyo sinnaanta dadka muslimka ah. Sidoo kale, distoorka qaranka iyo xeerarka kale ee dalka ee la jaanqaadaya xeerarka caalamaiga ah iyo kuwa gololeed ee xuquuqda aadamaha iyo dimoqraadiyadda. Waxaa fure u ah taageerada siyaasadda iyo hoggaamiyayaasha qaranka, taageerada xukuumadda iyo golayasha sharci-dejinta, maamullada gobollada iyo degmooyinka, culimada diinta iyo hoggaan-dhaqameedka.

Markaad eegto kaalmaha hooseeya ee beelaha Gabooye kaga jiraan nolosha mujtamaca Somaliland haddii aan tusaale u soo qaadanno dhinaca maaulka, hoggaanka siyaasdada, dhaqaalaha, wax-soosaarka iyo aqoontaba. Sida runta ah takoorka ama quudhsiga qabaa’ilka la haybsooco lagu hayaa innaga oo og inay tahay hawl adag in Soomaalida laga fur-furo takoorka iyo quudhsiga. Haddana, haddii la helo iskaashiga dadka waxgaradka ah ee fahmsan dhibaatada ay caadadaas foosha xun ku hayso mujtamaca ku nool dalkan Somaliland. Taageero iyo dhawaaq xooggan oo xagga culumada diinta ah oo ay culimadu raacaan diinta dadkana raaciyaan oo aanay caado raac noqon sida dadka caammada ah. Su’aasha culimada diinta hortaallaa waxay tahay – culimadu ma waxay aaminsan tahay in dhaqanka diinta la waafajiyo, mise in diinta dhaqanka la waafajiyo?

Arrintan wax-ka-qabashadeedu waxay u baahan tahay xal aan ku soo bood iyo caaddifad ahayn oo si qorshaysan looga baaraandego oo leh istriraatiyadda waqti dheer leh oo laga wada qaybqaato heerarka kala duwan ee nolosha, gobol ilaa heer qaran. Xalku wuxuu ka iman karaa laba dhinac: 1) dhinaca uu quudhsigu amma takoorku ku dhaco iyo dhanaca uu quudhsigu ka yimaad, labada dhinacba dadkooda waxgaradka ah.

Waan soo dhawnaynaa, aadna ugu mahadnaqaynaa abwaannada ay ka midka yihiin Abdwaan Yuusuf shaacir – oo tiriyey gabayga qiimaha badan ee Dhibbanaha la Quudhsaday iyo abwaanka Hadraawi – Dhulgariir, kuwaasoo suugaanta ugu hiilayay dadka la hayb sooco. Cid kastoo ka qaybqaadanaysa doodaha iyo falanqaynta sidii mushkiladddaas xal loogu heli lahaa waa inoo furan tahay.

Nimco Iid Salaan – VOSOMWO Hargeisa.