Ka faa'ideyso: Gudniinka Fircooniga ee Gabdhaha iyo Sidii uu ku Bilaabmay

Text Size

Burco, (sli)-Qormadan oo noqon doonta bille waxaan kaga hadli doonaa taariikha gudniinka hablaha qaybihiisa kala duwan sida fircooniga iyo sunnaha, Waxa diyaarisay hay’adda waddaniga ah ee Candlelight xafiiskeeda magaalada Burco.

Gudniinka fircoonigu waxa uu dunida ka bilaabmay 50 qarni ka hor dhalshadii Nebi Ciise (CS), waana caado iyo dhaqan ka soo jeeda dalka Masar, waxana soo saaray ninkii la odhan jiray Fircoon oo ka talin jiray dalka Masar, ahaana ninkii adduunka ugu gaalnimada badnaa ee sheegtay Ilaahnimada.

Waxaynu ognahayna sida taariikhda ku cad makey u sheegeen faaliyayaashiisii inuu dhalan doono wiil reer Bani Israa’iil ah, isla markaana ka qaadi doona boqornimada. Fircoon wuu rumaystay warkii ay u sheegeen faaliyaashiisii, markaas ayaa isagoo xukunkiisii u baqaya uu isyidhi yaan rag kugu soo kicin, dabadeedna dumarkii ayuu ku bilaabay in la jarjaro oo la toltolo. Halkaas ayuu ka soo jeedaa gudniinka fircoonigu, waana halka asalkiisu ka yimi.

Waa dhaqan aan diinta islaamka meelna ka soo gelin, xukunka shareecadana gef ku ah qofka iyo dhibaato loo geysayo.

Markii Faraacinadu muddo ku dhaqmayeen caadada gudniinka hablaha ee Fircoon ayey u soo gudubtay waddamadii ay xidhiidhka ganacsi lahaayeen Carabta, Aasiya iyo Afrikaankaba ee isticmaali jiray.

Afrika waxa ka isticmaala 28 waddan oo kala ah; Benin, Burkina Faso, Cameroon, Central African Republic, Chad, Cote d'Ivoire , Democratic Republic of Congo, Djibouti, Egypt, Ethiopia, Eritrea, Gambia, Ghana, Guinea, Guinea-Bissau, Kenya, Liberia, Mali, Mauritania, Niger, Nigeria, Senegal, Sierra Leone, Somalia, Sudan, Tanzania, Togo iyo Uganda.

Sidoo kale Carabta waxa istimaalay 3 dal oo kala ah; Oman, United Arab Emirates iyo Yemen, halka dalalka Aasiyana lagaga dhaqmo 4 waddan - India, Indonesia, Malaysia iyo Pakistan.

Dhammaan waddamadasi waxay isticmaali jireen afarta nooc ee gudniinka habluhu u qaybsamo oo ah fircooni iyo sunni, waxayna ku kula duwan yihiin dalalka isticmaala caadadan d’ada gabdhaha lagu sameeyo, waxayse u badan yihiin 7-10 jir.

Dalalka sameeya amma isticmaala gudniinka hablahu waxay haystaan diimo kala duwan, sidaa darteed looma tiirinkaro diinta islaamka.

Qormada waxa diyaarisay weriye Sahra Cabdiwahaab Sh. Axmed.

Post new comment